LGS Dönemi Sadece Bir Sınava Hazırlık Süreci Değildir

LGS Dönemi

LGS, çocukların akademik hayatında önemli bir dönüm noktası olabilir. Ancak 12–13 yaşındaki bir çocuğun hayatı yalnızca sınavdan ibaret değildir.

Bu yaşlar aynı zamanda çocukluktan ergenliğe geçişin başladığı, arkadaşlık ilişkilerinin önem kazandığı, özgüvenin şekillendiği ve çocuğun kendisiyle ilgili daha fazla soru sormaya başladığı bir dönemdir.

Dolayısıyla LGS hazırlığı; dersler, deneme sınavları ve çalışma programlarının yanında kaygı, özgüven, aile beklentileri ve ergenlik döneminin getirdiği duygusal değişimlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Uzman Klinik Psikolog Can Yıldız, LGS dönemindeki çocuklarla çalışırken akademik performansın yanı sıra çocuğun sınavı nasıl algıladığının ve bu süreçte kendisini nasıl hissettiğinin de önemli olduğunu vurgulamaktadır.

LGS Döneminde Sınav Kaygısı Neden Artabilir?

Sınav kaygısı, sınav öncesinde veya sınav sırasında ortaya çıkabilen endişe ve stres tepkileridir.

Belirli düzeyde kaygı çocuğun ders çalışmasına ve dikkatini toplamasına yardımcı olabilir. Ancak kaygı yoğunlaştığında çocuğun akademik performansını ve günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir.

Özellikle şu düşünceler sınav kaygısını artırabilir:

• “Ya başarısız olursam?”

• “İstediğim liseye giremezsem ne olacak?”

• “Ailem benden hayal kırıklığına uğrayacak.”

• “Herkes benden daha başarılı.”

• “Ne kadar çalışsam da yeterli değil.”

• “Bu sınav geleceğimi belirleyecek.”

Çocuk bu düşünceleri sık sık yaşamaya başladığında sınav yalnızca bir değerlendirme olmaktan çıkıp tehdit olarak algılanmaya başlayabilir.

Başarı Baskısı Çocukları Nasıl Etkileyebilir?

Ebeveynler çoğu zaman çocuklarının başarılı olmasını ister. Bu oldukça doğal bir beklentidir.

Ancak çocuğun sürekli olarak başarı üzerinden değerlendirilmesi zamanla farklı sonuçlar doğurabilir.

“Daha fazla çalışmalısın.”

“Bu puanla iyi bir liseye gidemezsin.”

“Bak arkadaşın senden daha yüksek aldı.”

gibi ifadeler çocuğun daha fazla çalışmasını sağlamak yerine başarısızlık korkusunu artırabilir.

Çocuk zamanla kendi değerini aldığı puanlarla ilişkilendirmeye başlayabilir.

“Başarılı olursam değerliyim.”

“Yüksek puan alamazsam yeterince iyi değilim.”

gibi düşünceler ortaya çıkabilir.

Bu nedenle LGS sürecinde çocuğa verilen mesaj yalnızca “Başarılı olmalısın.” olmamalıdır.

Çocuğun ihtiyaç duyduğu temel mesajlardan biri şudur:

“Sonuç ne olursa olsun, senin değerin aldığın puandan daha büyük.”

LGS Döneminde Çocuklarda Hangi Belirtiler Görülebilir?

Sınav kaygısı her çocukta aynı şekilde ortaya çıkmaz.

Bazı çocuklar kaygılarını açıkça ifade ederken bazıları bunu davranışlarıyla gösterebilir.

Örneğin:

• Ders çalışmayı sürekli erteleme

• Dersin başına oturmakta zorlanma

• Sınavlardan yoğun şekilde korkma

• Deneme sınavlarında bildiği soruları yapamama

• “Ben yapamayacağım” düşüncesinin artması

• Ağlama veya öfke patlamaları

• Uyku düzeninde bozulma

• Karın ağrısı, baş ağrısı gibi fiziksel yakınmalar

• Arkadaşlarından uzaklaşma

• Sürekli kendini başkalarıyla karşılaştırma

• Başarısızlık konusunda yoğun endişe

gibi durumlar görülebilir.

Burada önemli olan, tek bir davranıştan yola çıkarak çocuğu etiketlememektir.

Örneğin “Ders çalışmak istemiyor, demek ki tembel.” demek yerine, “Ders çalışmasını zorlaştıran bir şey olabilir mi?” sorusunu sormak daha işlevsel bir yaklaşım olabilir.

LGS Döneminde Anne Baba Tutumu Nasıl Olmalı?

Çocuğun sınav kaygısıyla baş etmesinde aile ortamının önemli bir yeri vardır.

1. Çocuğu başka çocuklarla karşılaştırmayın

“Arkadaşın senden daha fazla çalışıyor.”

“Kuzenin bu konuları çoktan bitirdi.”

gibi karşılaştırmalar çocuğun motivasyonunu artırmaktan çok yetersizlik duygusunu güçlendirebilir.

Çocuğun kendi gelişimine odaklanmak daha sağlıklıdır.

2. Sadece puanı konuşmayın

Evdeki bütün konuşmalar sınav, ders ve puan etrafında dönmeye başladığında çocuk kendisini yalnızca akademik başarısıyla değerlendirilmiş hissedebilir.

Günün nasıl geçtiğini sormak, arkadaşlıklarını konuşmak, birlikte vakit geçirmek ve sınav dışındaki konulara da alan açmak önemlidir.

3. Kaygısını küçümsemeyin

“Abartıyorsun.”

“Alt tarafı bir sınav.”

“Bunda korkacak ne var?”

gibi ifadeler çocuğun kaygısının ortadan kalkmasına yardımcı olmayabilir.

Bunun yerine:

“Bu sınavın seni endişelendirdiğini fark ediyorum. İstersen birlikte konuşabiliriz.”

demek çocuğun kendisini anlaşılmış hissetmesine yardımcı olabilir.

4. Gerçekçi beklentiler oluşturun

Her çocuğun akademik kapasitesi, çalışma biçimi, öğrenme hızı ve psikolojik dayanıklılığı farklıdır.

Bu nedenle ebeveynlerin kendi hedeflerini çocuğun hedefi haline getirmesi yerine, çocuğun mevcut durumunu dikkate alması önemlidir.

LGS Döneminde Çocuğun Sadece Ders Çalışması Beklenmemeli

Yoğun sınav dönemlerinde bazı çocukların günlük yaşamındaki bütün etkinlikler azaltılabiliyor.

Ancak uyku, fiziksel hareket, arkadaşlık ilişkileri, dinlenme ve keyif aldığı aktiviteler çocuğun psikolojik olarak dengede kalmasına yardımcı olabilir.

Bu nedenle LGS hazırlığında amaç çocuğun gününün tamamını dersle doldurmak değil, sürdürülebilir bir çalışma düzeni oluşturmak olmalıdır.

Çok uzun süre çalışmak her zaman daha verimli çalışmak anlamına gelmez.

Çocuğunuz “Başarısız Olursam Ne Olacak?” Diyorsa

Bu cümle yalnızca sınavla ilgili bir endişe olmayabilir.

Çocuk aslında:

“Başarısız olursam hâlâ yeterli olacak mıyım?”

sorusunu soruyor olabilir.

Bu noktada çocuğa yalnızca “Başarılı olacaksın.” demek yerine, başarısızlığın hayatın doğal bir parçası olduğu ve tek bir sınav sonucunun kişinin değerini belirlemediği anlatılabilir.

Çocuğun başarısızlık karşısındaki düşüncelerini anlamak ve bu düşüncelerin ne kadar gerçekçi olduğunu birlikte değerlendirmek önemlidir.

LGS Döneminde Psikolojik Destek Ne Sağlayabilir?

Her sınav kaygısı psikolojik destek gerektirmez. Ancak kaygı çocuğun günlük yaşamını, okul performansını, uykusunu, ilişkilerini veya genel ruh halini belirgin şekilde etkilemeye başladığında profesyonel destek düşünülebilir.

Psikolojik destek sürecinde çocuğun yaşadığı güçlükler bir bütün olarak ele alınabilir.

Örneğin;

• Sınav kaygısının altında yatan düşünceler,

• Başarısızlık korkusu,

• Başarı baskısı,

• Özgüven sorunları,

• Duyguları ifade etme güçlüğü,

• Ders çalışma ve erteleme davranışları,

• Anne baba ile iletişim,

• Ergenlik döneminin getirdiği değişimler

üzerinde çalışılabilir.

Buradaki amaç yalnızca çocuğun daha fazla ders çalışmasını sağlamak değildir. Çocuğun kendisini daha iyi anlamasına ve yaşadığı kaygıyla daha sağlıklı şekilde baş edebilmesine yardımcı olmak da sürecin önemli bir parçasıdır.

LGS Bir Çocuğun Değerini Belirlemez

LGS önemli bir sınav olabilir. Ancak hiçbir sınav bir çocuğun zekâsını, kişiliğini, potansiyelini veya değerini tek başına belirleyemez.

Çocukların bu dönemde en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri, başarılı olduklarında değil, zorlandıklarında da kabul edildiklerini ve desteklendiklerini hissetmeleridir.

Anne babaların sınav sürecinde çocuğun yanında olduğunu hissettirmesi, kaygıyı tamamen ortadan kaldırmasa bile çocuğun bu kaygıyla baş etmesini kolaylaştırabilir.

Uzman Klinik Psikolog Can Yıldız ile Çocuk ve Ergenlerde Psikolojik Destek

LGS döneminde sınav kaygısı, başarı baskısı, motivasyon sorunları veya ergenlik dönemine eşlik eden duygusal zorluklar çocuğun bu süreci nasıl yaşadığını etkileyebilir.

Uzman Klinik Psikolog Can Yıldız, çocuk ve ergenlerle yürüttüğü psikolojik destek çalışmalarında sınav kaygısı, akademik baskı, özgüven sorunları ve ergenlik döneminde yaşanan duygusal zorlukları ele almaktadır.

Gebze'de çocuk ve ergen psikoloğu arayan ebeveynler için psikolojik destek sürecinin amacı yalnızca sınav performansına odaklanmak değil; çocuğun yaşadığı kaygıları anlamasına, duygularını ifade etmesine ve bu yoğun dönemi daha sağlıklı şekilde yönetmesine yardımcı olmaktır.

Gebze psikolog Can Yıldız ve Armin Psikoloji hakkında bilgi almak veya çocuğunuzun LGS döneminde yaşadığı psikolojik zorlukları değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

LGS sınav kaygısı normal midir?

Belirli düzeyde sınav kaygısı oldukça yaygındır. Ancak kaygı yoğunlaştığında çocuğun günlük yaşamını veya akademik performansını belirgin şekilde etkileyebilir.

Çocuğum sınavdan çok korkuyor, ne yapmalıyım?

Öncelikle korkusunu küçümsememek ve onu yargılamadan dinlemek önemlidir. Kaygının altında hangi düşüncelerin bulunduğunu anlamaya çalışmak iyi bir başlangıç olabilir.

Anne babanın tutumu sınav kaygısını etkiler mi?

Evet. Çocuğun sürekli karşılaştırılması, yoğun başarı beklentisiyle karşılaşması veya sınav sonucunun aşırı önemsenmesi kaygıyı artırabilir.

LGS döneminde çocuk psikoloğuna ne zaman başvurulmalı?

Sınav kaygısı çocuğun uyku düzenini, günlük yaşamını, okul hayatını, sosyal ilişkilerini veya genel ruh halini belirgin biçimde etkiliyorsa profesyonel değerlendirme faydalı olabilir.

Sınav kaygısı tamamen ortadan kaldırılabilir mi?

Amaç her zaman kaygıyı tamamen ortadan kaldırmak değildir. Çocuğun kaygısını tanıması, anlamlandırması ve kaygı ortaya çıktığında daha sağlıklı şekilde baş edebilmesi hedeflenebilir.